Khi ký hợp đồng với nhà thầu, họ quả quyết bao trọn mọi thứ, thế mà khi nghiệm thu tôi phát hiện bị đội chi phí 200 triệu cho những chi phí không xuất hiện trong thiết kế: ống nước chạy sai, gỗ MDF thay bằng ván dăm, và kèm thêm gọi là 'phát sinh lắp ráp thiết bị vệ sinh'. Bài viết này không nhằm dọa bạn, mà muốn anh chị để tâm trước khi đặt bút ký với bất kỳ nhà thầu nội thất nào. Bản thân tôi đã đầu tư 800 triệu cho quán cafe nhỏ ở khu vực quận 7, và hiện tại tôi muốn phơi bày toàn bộ những góc khuất để bạn khỏi dính bẫy. nội thất nhà phố
Chữ 'trọn gói' có nghĩa gì trong hợp đồng giấy
Không vòng vo, hai chữ 'trọn gói' trên hợp đồng chẳng khác gì một cam kết mơ hồ nếu bạn không đọc kỹ từng dòng. Tôi vẫn còn nhớ bảng báo giá nhà thầu gửi tôi vào khoảng tháng 6/2023, ở đó chỉ định vật liệu gỗ là 'MDF cao cấp', thế mà lúc tôi so sánh với các đại lý vật liệu thì khoảng cách giá đến 25%. Cái dở là văn bản chỉ đề cập 'vật liệu hoàn thiện theo tiêu chuẩn công trình', chẳng phân biệt MDF thường hay MDF chống ẩm. Tôi đã tưởng rằng bên thi công có tên tuổi không dám làm bậy, nhưng sự thật chứng minh họ tìm mọi kẽ hở để bớt xén chi phí. Bạn cần liệt kê từng loại vật liệu, mã sản phẩm, thương hiệu, thậm chí kích thước ở điều khoản riêng, kèm theo yêu cầu kiểm tra trước lúc thi công. Tôi đã không làm điều đó, và tôi hứng hậu quả bằng khoản tiền không đáng có.
Những phát sinh tưởng nhỏ nhưng ngốn nửa số tiền tiết kiệm
Chắc chắn là thứ làm tôi ấm ức nhất chẳng phải chuyện gỗ dăm, mà là loạt chi phí phát sinh mà tôi không lường trước. Tường ẩm phía sau quầy bar khiến tôi đành chi thêm thêm 40 triệu, dù ban đầu bản vẽ không hề thể hiện lớp chống thấm. Hệ thống điện ba pha mà nhà thầu không đề cập trong buổi khảo sát, thế mà đến khi máy lạnh công suất lớn phải vận hành thử thì tôi mới té ngửa mình phải thuê thợ ngoài tốn kém hơn so với giá nhà thầu báo. Rồi đến phần vận chuyển nội thất bị loại khỏi hợp đồng, dù thực tế cần 5 chuyến xe từ xưởng lên quán. Tôi ngồi tính lại phiếu thu thì nhận ra số tiền phát sinh ngốn đến phân nửa khoản tiết kiệm cho việc sửa sang. Điều xót xa là số tiền ấy chẳng bao giờ lấy lại được, bởi điều khoản nói rõ 'các hạng mục phát sinh ngoài thiết kế do chủ đầu tư chấp thuận'. Tóm một điều, chớ bao giờ tin vào câu 'cứ để đó tôi lo' mà không có văn bản rõ ràng.
Cách tôi học cách giám sát mà không cần bỏ nghề bán cafe
Sau cú sốc đầu tiên, tôi quyết tâm không muốn lặp lại sai lầm khi làm tầng hai cho quán vào tháng ba vừa qua. Tôi bắt đầu bằng việc tự lập một file Excel liệt kê 20 đầu việc chính từ bản vẽ, kèm tiến độ cụ thể và người phụ trách. Buổi sáng khi chưa đón khách, tôi tranh thủ nửa tiếng chạy qua công trình ghi lại hình ảnh đối chiếu với hộp cục gỗ, nhờ vậy tôi phát hiện sớm chỗ nào làm sai thay vì đợi đến cuối cùng. Cái hay nhất tôi học được ở việc lập group Zalo bắt bên thi công cập nhật hằng ngày công việc đã làm, có hình chụp kèm theo. Không ít lần, tôi nhờ một anh thầu phụ quen chỉ cho mẹo nhận biết vật liệu thật: nhấc thử tấm gỗ, gõ nghe âm thanh, xem vân gỗ – những chi tiết nhỏ thường bị làm giả. Lời khuyên anh để lại một chuyện sống còn: phải xin mẫu gỗ, mẫu đá được ký tên đóng dấu trước lúc gia công. Tôi áp dụng ngay, và nhờ đó, lần này không còn sai sót lớn lao nào.
Nếu làm lại tôi sẽ chia gói nhỏ và trả tiền theo từng giai đoạn
Đến bây giờ, khi được người khác tham khảo làm sao để không bị hớ khi tân trang quán xá, tôi trả lời ngắn gọn: đừng ký một hợp đồng khổng lồ ngay từ đầu. Khi làm tầng hai của quán vừa rồi, tôi chia hợp đồng ba gói nhỏ: hạng mục xây dựng cơ bản, phần hoàn thiện, và nội thất gỗ. Mỗi gói được thanh toán theo mốc nghiệm thu thực tế, thay vì trả hết một lần như lần trước. Tôi bổ sung thêm cách ghi điều khoản phạt: hễ chậm một ngày phải chịu phạt 1% tổng giá trị gói đó, điều này làm bên thi công không dám kéo dài. Tôi lập ra một biểu đồ thanh toán bằng phần mềm bảng tính, với các cột mốc rõ ràng, nhờ đó tôi luôn kiểm soát được mà không bị động. Anh chủ quán khác tôi quen giới thiệu cho tôi liên hệ của một bên thi công làm ăn tử tế, nhưng tôi vẫn giữ nguyên tắc chia nhỏ và kiểm tra từng bước. Nếu bạn đang đứng trước quyết định tương tự, tôi khuyên thật lòng hãy thử áp dụng, bởi vì không cần am hiểu sâu, chỉ cần minh bạch từng đồng là đủ để bảo vệ mình.