Tuần thứ ba thi công, tôi đến công trường và phát hiện tủ quầy bar mà nhà thầu đang dựng cao hơn bản vẽ tới 12cm. Đội trưởng bảo tôi: "Hình vẽ chỉ là bản phác thảo, bọn em thấy chỗ này cao hơn sẽ đẹp hơn". Tôi lập tức dừng toàn bộ công trình một ngày để xử lý chuyện này. Nói thẳng ra, lúc đó là lần đầu tôi giao cho nhà thầu làm trọn gói cho cửa hàng thứ hai. Tôi lúc đầu nghĩ cứ khoán trắng cho họ thì sẽ yên tâm. Nhưng, tôi hiểu ra tôi đã quá ngây thơ khi tin rằng bản vẽ sẽ được tôn trọng tuyệt đối. Chiếc tủ kia không chỉ sai kích thước mà còn làm lệch cả mảng quầy pha chế, nơi tôi dự tính kỹ cho dàn máy espresso và kệ trưng bày bánh.
Bản vẽ đẹp trên giấy, sai trên công trường
Vụ chiếc tủ sai 12cm nghe có vẻ nhỏ nhặt nhưng nó làm tôi mất bốn ngày trời để tháo dỡ và làm lại đúng như thiết kế. Đám thợ lý luận rằng họ thích chỗ quầy nâng lên để khỏi phải khom khi pha chế. Lý do nghe cũng hợp tình nhưng sai là sai. Tôi đành phải gọi điện cho người thiết kế, nhờ anh ấy chuyển lại file bản vẽ có ghi chú đỏ từng kích thước. Buổi họp giữa tôi, đội trưởng và kiến trúc sư căng thẳng đến mức có lúc tôi tưởng như hợp đồng sắp đổ bể. Nhưng cuối cùng chúng tôi chốt lại một quy định: bất kỳ sự thay đổi nào ngoài bản vẽ, dù nhỏ đến đâu, đều phải có văn bản và sự đồng ý của tôi. Phát sinh chi phí nhân công là chuyện nhỏ, điều quan trọng là tiến độ bị chậm 10 ngày so với kế hoạch đầu tiên. Từ đó, tôi ngộ ra một điều: thiết kế không phải để cho đẹp, nó là một dạng cam kết giữa chủ đầu tư và bên thi công. Khi tôi không theo dõi sát sao từng đường nét thì họ sẽ tự biên tự diễn. Và điều đó kiểu gì sẽ đưa tới sai sót dây chuyền về sau.
Chìa khóa trao tay không có nghĩa là trao hết quyền quyết định
Suy nghĩ của nhà thầu khi nhận khoán trọn gói cũng dễ thông cảm: họ muốn nhanh gọn để nghiệm thu sớm và lấy tiền nhanh. Bởi vậy, họ sẽ tìm cách rút gọn khối lượng mà chẳng thèm hỏi tôi. Có lần, tôi chợt thấy họ tự quyết chọn loại gạch lát nền kinh tế hơn bản vẽ chỉ vì "nhìn cũng tương tự". Họ giải thích loại gạch trong thiết kế hết hàng, loại họ chọn cùng màu sắc, về cơ bản không ai nhận ra. Nghe cũng hợp lý đấy nhưng họ quên mất một chi tiết quan trọng: tôi đã ngồi xuống với kiến trúc sư cả buổi để chọn ra từng viên gạch dựa trên độ trơn trượt, khả năng thấm nước và màu sắc khi ánh đèn vàng chiếu vào. Gạch giá thấp hơn nhìn chỗ trưng bày thì na ná thật, nhưng khi thi công lên sàn rồi bật đèn lên thì lệch tông. Tôi đã phải yêu cầu họ bóc ra và làm lại bằng đúng vật liệu trong thiết kế. Chi phí phát sinh lần đó là 15 triệu đồng, và tôi đã dứt khoát khấu trừ vào phần thanh toán cuối cùng của họ. Hợp đồng trọn gói hay có điều khoản về việc thay thế vật liệu mà bên thi công nào cũng tận dụng triệt để. Nếu tôi không đọc những con chữ trong hợp đồng thì tôi đã mất trắng mớ vô lý đó. Bài học tôi rút ra là: trước lúc ký hợp đồng, phải yêu cầu một phụ lục ghi rõ mọi sự thay đổi về vật liệu, thông số đều cần sự chấp thuận bằng văn bản của chủ nhà trước khi thực hiện.
Lịch giám sát dày đặc hơn lịch hẹn cà phê của tôi từng làm
Nói không ngoa, lịch trông coi công trình của tôi dày đặc hơn cả lịch gặp gỡ đối tác ngày trước. Hằng ngày, tôi dành ra buổi sáng từ 7h đến 8h30 và chiều tối khoảng 5h30 đến 7h để có mặt tại công trình. Việc tôi làm là chụp ảnh mọi ngóc ngách và gửi thẳng vào nhóm chat chung với kiến trúc sư. Nhờ thế, anh bạn thiết kế nhìn ra lỗi sai về vị trí cửa thoát hiểm chỉ sau 30 phút tôi gửi hình trong khi nếu tôi chỉ lên kiểm tra cuối tuần thì phần tường đó đã xây xong hết. Điều trớ trêu là, tôi có mặt ở đó chẳng phải do tôi tinh mắt mà chỉ vì chiều hôm đó tôi tiện đường ghé qua một chút. Bên cạnh việc ghi nhận bằng ảnh, tôi đầu tư một cây thước laser loại cầm tay giá chưa tới 2 triệu. Mỗi lần lên công trường, tôi tự kiểm tra những vị trí quan trọng: khoảng cách giữa các bàn, độ cao mặt quầy, chỗ chạy ống điện nước trên tường. Nghe thì kỳ công nhưng nó giúp tôi tránh được ít nhất 3 lần phải làm lại. Mấy anh thợ thoạt đầu còn trêu tôi làm như kiến trúc sư phụ, nhưng về sau họ cũng quen và nghiêm túc hơn hẳn.
Điều tôi sẽ làm khác đi ở lần thi công tới
Nếu có dịp làm lại, tôi sẽ không bao giờ tái diễn những thiếu sót lần đầu. Đầu tiên và quan trọng nhất, tôi sẽ bắt buộc nhà thầu ký biên bản nghiệm thu sau từng công đoạn, không để dồn lại một lần cuối. Mỗi hạng mục như hệ thống điện nước, trần thạch cao, việc sơn đều có một buổi nghiệm thu riêng với sự có mặt của tôi và kiến trúc sư. Tôi cũng sẽ giữ một bộ bản vẽ thi công có đóng dấu đỏ của đơn vị thiết kế để làm cơ sở so sánh mỗi khi xảy ra bất đồng. Chuyện thanh toán cũng là một bài học đắt giá. Lần này tôi trả theo từng đợt phần trăm mà không gắn với việc nghiệm thu. Hậu quả là, tôi từng đưa tới 70% tổng giá trị mà công trường vẫn còn ngổn ngang. lần sau, tôi sẽ trả theo tiến độ nghiệm thu thực tế, mỗi đợt tối đa ba mươi phần trăm và lại giữ một khoản đến lúc bàn giao để ép họ sửa hết mọi lỗi vặt. Sau tất cả, điều tôi tâm đắc nhất là luôn nắm quyền quyết định sau chót về tính thẩm mỹ, cho dù họ là công ty to đến đâu. Tôi từng nghe câu nói từ một anh bạn trong nghề: "Khách hàng không bao giờ sai, nhưng khách hàng không nói rõ thì nhà thầu sẽ làm theo cách dễ nhất". Đúng vậy. nội thất nhà phố Nếu bạn sắp sửa triển khai một dự án nội thất trọn gói cho mặt bằng kinh doanh của mình, tôi khuyên bạn một điều: chớ bao giờ đánh đổi sự tỉ mỉ để lấy sự nhanh gọn. Cứ dành thời gian ra trông chừng, chịu khó sắm dụng cụ đo đạc, và quan trọng nhất, hãy yêu cầu mọi thứ phải đúng như thiết kế, cho dù chỉ lệch có một phân. Bạn đã từng gặp tình huống đội thợ tự sửa thiết kế mà không hỏi qua bao giờ chưa? Tôi cá là câu chuyện của bạn chắc chắn cũng không kém phần gay cấn đâu.